Radykalny indywidualizm jako pasożyt. Subiektywna perspektywa jako przeszkoda opisu.

Radykalny indywidualizm przedstawiam sobie jako skupiony na autonomii. Autonomia jest trzecim rodzajem wolności. Nie jest wolnością negatywną, bo fakt, że nikt i nic mnie nie ogranicza nie wystarczy, bym sobą kierował – nikt nie musi mnie do niczego zmuszać, a ja mogę być bezwładny. Nie jest wolnością pozytywna – możliwość realizowania tego, co dla mnie cenne nie pozwala jeszcze na określanie tego, co dla mnie cenne w sposób swobodny. Autonomia natomiast to sterowanie sobą. Radykalna autonomia oznacza też radykalny indywidualizm więc, bo człowiek swobodnie kierujący sobą, także określający, co dla niego cenne, jest bardziej zindywidualizowany od osoby, której nikt nie ogranicza i osoby, która może swobodnie realizować swoje wartości. Przy czym zarówno pozytywna, jak i negatywna wolność są potrzebne, by być autonomicznym. Mogę swobodnie określać, co dla mnie cenne, ale jeśli ktoś mnie od tego powstrzymuje lub nie jestem zdolny do realizacji wolności, to autonomia też nie jest.

Radykalny indywidualizm pasożytuje na ideologiach, a nie jest ideologią. Ideologie zbudowane są z pewnych opisów rzeczywistości, także metafizycznych, czyli niesprawdzalnych. Ideologie zawierają też dyrektywy, zwłaszcza metodologiczne. Ideologie dostarczają kryteriów prawdziwości innych kryteriów ocen. Są więc podstawami wszelkich innych opisów rzeczywistości i mocno determinują charakter ludzkich działań, na ile jest on świadomie tworzony.
Ideologie więc wyznaczają człowiekowi, wyznającym je, cele. Dopóki tylko ten człowiek, wyznający określona ideologię, decyduje, co ona dla niego znaczy, nie jest sterowany przez nikogo pod tym względem, tylko siebie – ideologia wyznacza mu takie cele, jaki on uważa i nie może się co do tego mylić. W innym wypadku na to, jakie człowiek obiera sobie cele mieliby wpływ inni. Człowiek dążący do coraz to większego panowania nad sobą wyznawałby więc ideologie po swojemu w najwyższym, dostępnym dla siebie, stopniu i porzucałby niezwłocznie, gdyby nagle przestawałyby mu pasować. W ten sposób indywidualista pasłby się wszystkim, co nie jest indywidualizmem i porzucał, gdyby stało mu się zbędne. Czemu jednak indywidualizm nie mógłby być kolejną, tak przedstawioną, ideologią? Indywidualizm nie uniemożliwia porzucenia samego siebie. Dlatego. Ideologie są telocentryczne, cel jest tym, co je charakteryzuje i buduje, gdyby nie wskazywały komuś celu, nie miałyby sensu (są też dlatego normatywne). Indywidualizm jest nietelocentryczny. Wyraża się go nie przez określenie celów właściwych dla każdego indywidualisty, tylko przez opis samego procesu wskazywania celów i ich realizowania. Cele wskazywane są maksymalnie swobodnie przez indywidualistę, a realizowane tak, że indywidualista ma zawsze większa lub mniejszą możliwość wycofania się z ich realizacji.
No chyba, że jak coś da się wytłumaczyć bez określania celu osoby prezentującej to w działaniu, to to tez jest ideologia. Ale wtedy i tak wiadomo, o co mi chodzi.

Co do subiektywnej perspektywy – może być intersubiektywne i nieintersubiektywna. Nieintersubiektywna może kształtować się dużo swobodniej, jest jednak niezrozumiała. Nieintersubiektywna perspektywa jest jednocześnie bardziej dogodna dla radykalnego indywidualisty. Prowadzi jednak do tego, że ideologia takiego indywidualisty jest w znacznej mierze bez znaczenia dla innych.
Opisywanie świata jako działalność zbiorowa (chociażby w ten sposób, że jest opisujący i publiczność) jest więc nieindywidualistyczne (choć nie antyindywidualistyczna sama w sobie), a indywidualizm radykalny i związana z nim skłonność do przyjmowania perspektywy subiektywnej i nieintersubiektywnej utrudnia indywidualiście wytłumaczenie siebie innym, bo w pewnych sprawach nie ma miejsca na żadne wytłumaczenia – pewne decyzje dla indywidualisty radykalnego po prostu on podejmuje i nie ma dla nich szczerego usprawiedliwienia. Przyjęcie natomiast postawy, w której człowiek stara się ze wszelkich sił wyeliminować opisy nieintersubiektywne jest antyindywidualistyczne.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s