Oczywiście piszę tu, że nie ma czegoś takiego jak dobro lub zło, które byłyby odrębnymi bytami lub cechami. Nie piszę, że nie można czegoś sobie nazwać dobrym, uznać za dobre, czuć, że jest dobre itd.

I wcale nie mam na myśli tego, że zdania zgodnie z którymi coś jest dobre lub złe, są fałszywe. Natomiast wynika z tego co innego – jeśli ja nie uważam czegoś za dobro i wiem, czym to jest, nie można mi zarzucić, że ja nie wiem, co to jest dobro jako takie i dlatego tak nie uważam. Absurdalnym wydaje mi się tez twierdzenie, że jeżeli nie chce realizować czegoś dobrego, to nie rozumiem, że to jest dobre. O ile rozumiem, czym coś jest, to rozumiem, co robię, gdy nie realizuję tego czegoś. A do zrozumienia, co czym jest nie potrzebuję wiedzieć, że to jest dobre.

Jako indywidualista zawodzę, gdy czegoś nie mogę i jako indywidualista zawodzę, jeśli nie jestem w stanie się powstrzymywać. Nie robię niczego niezgodne z zasadami jednocześnie. Po prostu jestem mniejszym indywidualista, a mógłbym być wyrośnięty.

W dodatku, jeśli moje życie polega głównie na powstrzymywaniu się, to ostatecznie ograniczam mój potencjał skrajnie. Jeśli tylko robię co chcę i nigdy sobie nie odmawiam, a zwłaszcza – jeśli ciągle słabnie we mnie umiejętność mówienia sobie „nie”, zatrzymywania się, to przestaje być autorem swoich działań. Może nikt inny nim nie jest, ale nie jestem tez nim ja.

Indywidualizm wiec ma trzy aspekty – niezależność od otoczenia, poszerzanie swojej mocy i umiejętność odmawiania sobie.

Najprawdopodobniej nie da się osiągnąć żadnej z tych trzech cech (relacji?) w stopniu absolutnym. No to potrzeba indywiduliście jeszcze jednego – pogodzenia się z tym. Inaczej całe życie nie będzie robił tego, co chce i decydował o tym, czego chce, ale będzie walczył o to, by dopiero to robić. Indywidualista potrzebuje zdolności do akceptacji świata takim, jakim jest w danej chwili.

W tym akceptacji tego, że będzie zawodził. I co zabawne, jestem przekonany, że ta akceptacja jest początkiem wyzwolenia, nie końcem.

Czyli albo muszę zrobić coś niemożliwego, bo nawet jak siebie przekroczę, to będę sobą, tylko zmienionym (a tu musiałbym pozostać niezmieniony, wrócić do perspektyw, jednak dalej rozumieć i czuć obcy mi sposób czucia i rozumienia świata) albo bezwolnie podążać za moimi impulsami lub tym, co innym zdaje się słuszne, by przestrzegać norm, bo są one tymi słusznymi normami.

No chyba, że słuszne jest to, co mi się podoba i powinienem robić to, co chce robić.

Tak moim zdaniem przedstawia się sprawa z ludzkim życiem. Nie ma tożsamości między przyjęciem zewnętrznego autorytetu określającego tego, co mamy robić, a afirmacją siebie, nigdy. Bo tylko odrzucenie autorytetu innych ludzi, Boga, wierności ludzkiej naturze oznacza z jednej strony wybór wywalania się władzy innych i kierowanie sobą, a z drugiej – swobodne, nie skrępowane abstrakcyjnymi granicami, rozwijanie się.

Ps. Preferencje też nie są tym, co może wyznaczać normy osoby afirmującej samego siebie – nie są wystarczające, są tylko konieczne. Jeśli tylko kieruje się moimi potrzebami, to nie potrafię z nich zrezygnować. Jestem więc mniej pod własną kontrolą i mniej swoim tworem, niż gdybym był w stanie przestać czegoś chcieć. Stąd nie ma mowy o tym, że kiedykolwiek robię coś niesłusznego, gdy odrzucę wskazane przeze mnie kryteria słuszności i pozostanę przy tym, że to ja wyznaczam dla siebie, co dla mnie słuszne. Czy to jest jeszcze etyka? Dziwna, nie można w niej złamać żadnej normy.

Co ciekawe, to, co chce zarzucić liberałom MacIntyre, świetnie trafia w niego. On proponuje społeczeństwo, które po prostu odrzuca zasadę dobrowolności uczestnictwa. Jego analiza praktyki podkreśla jedną rzecz – że jednostka musi poddać się czyjemuś autorytetowi i nie jest to autorytet fachowy, tylko deontologiczny, on nie przepisuje tego, co ktoś ma zrobić, by osiągnąć wyznaczone już sobie cele. On mówi komuś, jakie to są cele i ustala wszelkie inne zasady. Cóż z tego, że można dokonywać krytyki tych celów i zasad? Czy może je wyrażać człowiek będący kompletnym profanem? Otóż nie sądzę. Jednak każde dziecko będzie profanem wobec każdej tradycji i krytykować będzie ją mogło dopiero, gdy ją przyjmie. Tak to rozumie. Co w tym nie tak? Otóż praktyki, tak jak je rozumie MAcIntyre, nie tylko pozwalają pielęgnować cnoty i lepiej je rozumieć. Praktyki dają też ludziom moc wpływania na kształt swoje i cudzego życia. Dają im po prostu władzę – dlatego, że ktoś w nich uczestniczy. A część w nich uczestniczy przymusowo. Projekt MacIntyre’a to projekt władzy, która się replikuje kosztem tych, którzy mają jej się poddać, bez względu na to, czy się godzą, czy nie. Jest projektem tyranii i wyzysku dlatego. Wyzysk oznacza traktowanie kogoś jak przedmiot, środek do celu, narzędzie w takim celu, by zdobyć dzięki temu moc czy tam władzę i jest tym, co razi w stosunkach manipulacyjnych, które przypisuje MacIntyre społeczeństwu indywidualistycznemu. W ten sposób cała pisanina Alasdaira może być doskonała ideologiczną przykrywką dla woli mocy autorytetów moralnych. MacIntyre nie robi tego, co twierdzi, że zrobił – nie wykracza poza Nietzschego, nie może więc tez dowieść wyższości św. Tomasza nad biednym Fryderykiem.

Wyżej stoi jednak nasz niesforny Maxio. Niechcący chyba. Otóż, żeby byś swoim, być swoim mistrzem, nie można szukać władzy i nie można manipulować, przynajmniej dopóki nie osiągnie się doskonałej i pełnej autonomii – która jest najpewniej niemożliwa, z powodów biologicznych i kulturowych. Nawet autonomia jest czymś, co trzeba komuś wpoić, choć nie przymusowo, to na najbardziej prymitywnym poziomie za pomocą przemocy symbolicznej. Bunt przeciwko temu to po prostu kolejna zmora, kolejne kółko w głowie, pozbawiające człowieka sobości, autonomii, wolności czy jak to nazwiecie.

Jeśli więc kierowaniem sobą w swoim własnym życiu ma być celem branym na serio, ma być na poważnie uznane tym, co czyni życie dobrym, samorząd czyli autonomia musi wiązać zarówno z unikaniem władzy, jak i manipulacji, a także musi polegać na afirmacji tego, ograniczającego nas świata, bo jego negacja to obsesja, próba kompletnego wyrwania się z niego której gdyby się poświęcić, podporządkowałaby sobie życie obłąkanego nią. Czyli do przewrotu nanotechnologicznego jesteśmy grzeczni, my (hyhy), indywidualiści. A nawet po nim nie wiem, czy byłoby tak miło, ja nam się marzy. :)

Stąd wnioskuje, że świat jest bogatszy, niż to widzimy, myślimy i wyrażamy. I ja ten świat kocham. W tym siebie w nim i innych ludzi. Skoro kocham, to jestem przeciwny temu, co ogranicza różnorodność świata, choćby przez tworzenie iluzji jednolitości i prostoty. Stąd jestem przeciwny władzy, jestem anarchistą – władza to jedna z takich tendencji do ujednolicania i upraszczania. Z racji też tych moich ciepłych uczuć do rzeczywistości jestem indywidualistą – kocham też siebie, chcę być i się rozrastać w najbardziej nieskrępowany sposób.

Tak, tej postawy nie można absolutyzować, bo obróciłaby się przeciw samej sobie. Będę rządził w życiu, będę szukał władzy, będę też prosto czuł i prosto myślał, i prosto mówił.

A chłopcy z yrizony wiedzą lepiej, dlatego im zostawiam kropki.

To tak naprawdę i tak zawsze wymaga zaakceptowania czegoś zupełnie przeciwnego – to bycie jeszcze bardziej sobą, bo jestem czymś w stylu kwiatka na kamieniu, bo wyrastam z tego, co jest ewidentnie nie mną. I w dodatku to co nie jest mną jak najbardziej determinuje mnie. Jeśli chcę więc wyrażać siebie, najpierw muszę nie ukrywać kim jestem. A więc najpierw muszę to przyjąć z pełną szczerością, przyznać się do tego przed sobą samym.

Dlatego muszę czuć ciągle ten kompletny brak dającej się wyznaczyć ostatecznie granicy między mną, a osobami kompletnie przeciwnie ode mnie żyjącymi. Tak, żeby te wszystkie codzienne i niecodzienne konfliktu były jeszcze bardziej absurdalne dla mnie, jako mnie.

Otóż są różne, ponieważ możemy czasem zrezygnować i Ci, którzy to opanowali mistrzowsko, mają najbardziej niezwiązaną wole, na ile się ją wyzwolić z jakiś determinacji. Ludzie natomiast, którzy nie potrafią sobie powiedzieć nie, zatrzymać samego siebie wolnej woli są pozbawieni. Nie wiem czy istnieją, ale jeśli istnieją, są pozbawieni. Dlaczego tak? Bo decyzje dotyczące tego, co robić są podejmowane nieświadomie po części. Żeby zrezygnować trzeba dokonać świadomego wysiłku. Stąd joga, najstarsza sztuka odmawiania samemu sobie, jest przydatna do wyhodowania sobie wolnej woli. Stąd też to istnienie oporu, wewnętrznego, jest najlepszym dowodem istnienia wolnej woli. Bo my ten opór przezwyciężamy.

Na koniec istotna uwaga – wolna wola to nie wolność, choć jest ona jej warunkiem koniecznym. Możesz być obdarzony wolną wolą, ale nie mieć niczego poza sobą i chcieć mieć coś poza sobą. Najprawdopodobniej będziesz chciał. I bez tego na nic Ci twoja wolna wola, jeśli jeszcze nie potrafisz zdobyć tego, czego chcesz. Rzecz w tym, że do zdobywania tego, co się chce, trzeba poddać się światu na różne sposoby, oddać władzę nad samym sobą czemuś, co nie znosi naszego sprzeciwu. Oto paradoksik który skłania libertarianina do szukania równowagi miedzy sobą, a światem. Całe szczęście, technik równoważenia jest mnóstwo – oczywiście najpierw trzeba wyjąć głowę z propertariańskiej (co znaczy dla przeciętnego Polaka niestety i może nie tylko Polaka, że też libertariańskiej) dupy.

Stąd nie, ja nie wiem, jaka jest do końca moja hierarchia wartości, bo mma kiepski materiał porównawczy. Wiem, że kocham i jestem zakochany, ale to nie wiele wyjaśnia. Jestem i już. Ludzie, którzy wiedzą, dlaczego taki jestem (czyli dlaczego mam tą hierarchię wartości) nie mają mi wiele do powiedzenia o mnie. Bardziej odpowiada mi obraz mnie jako np. paczłorka (mrugam do Ciebie, Diablątko). Bardziej interesuje mnie możliwość badania siebie i świata choćby przez badanie siebie i badanie innych. Nie wiem do końca, co to jest ten paczłork, ale chyba można przynajmniej do niego przyszyć łątkę do łatki. A może nawet można przerobić. Ludzie patrzący na mnie mają dla mnie więcej ciekawych informacji, choć tak, te informacje są często przez to sprzeczne.

Dlaczego nie miałbym tak postrzegać innych? I teraz, prosto (a nie wiem do końca, czy to jest dobre uproszczenie) mówiąc – jak chce dla nich dobrze, to wymagałoby to ode mnie tez potraktowania ich jak poczłorków, bo się podrą. To nie tyle jest dla mnie oczywiste, ale to jedyne zdanie, którym potrafię odpowiedzieć. Co znaczy, że cenie tę jakość (to jest dobre słowo?), które jest paczłorkowatością. Acz owszem, nie do końca go ogarniam. Nie mogę być tak sprawni, jak inni, za dużo szczegółów. A i tak je przegapiam.

Podejrzewam nawet, że są ludzie zdecydowanie bardziej zbudowani – wiem, że po prostu robię w życiu coś innego, a oni coś innego. To najważniejsze. Nie to, że coś myślą, nie to, że się ruszają. Robią. To, że dostrzegam (nie potrafię zrobić z tego czasu przyszłego, jezu, nie potrafię po polsku) w nich nieco nieładu. Nie cały nie ład. Jest porządek. Który można wywrócić i przewrócić i dalej będzie porządkiem. Nawet wiec uporządkowani przypominają coś, co czego można coś dodać.

Nie wiele, w porównaniu do tego, co sobie potrafię wyobrazić, mogę. Haha. Jednak mogę ćwiczyć jogę i zrozumieć, po co jest w kolejności asanów powtórzenie pierwszej figury – w ten sposób poznaje siebie i nie tylko, o czym już pisałem. Bo to jest taniec.

Moja bezradność to nie jest to, czemu pozwoliłbym sprawić, że przestanę być sobą. No chyba, że obiecywałoby to kogoś ciekawszego. :)

Co ja sobie myślę? Otóż jak zwykle myślę głównie o śmierci, od piątego roku życia, gdy w śnie, tak, znowu w śnie (co myśleć o człowieku, który nic nie robi tylko śni, ale doskonale wie, co sen, co jawa?) błagałem o niebo potężniejsze ode mnie głosy (tak, teraz pamiętam wyraźnie – głosy, nie żadnych tam bogów), by mnie ocaliły. Myślę o śmierci i przychodzi to samo do mnie, co wtedy, gdy zrozumiałem, że umrę i zacząłem płakać, przy mojej babci, a ona zaczęła mnie zapewniać, że śmieci jednak nie ma. Myślę o śmierci i zaraz pojawia się sprawa prawdy, równie stara i żywsza od babci. Acz, co prawda, to prawda, dziś już nie płaczę.

Boję się lub brzydzę, nie umiem zdecydować. Boję się lub brzydzę więc pisać, że świat jest niezmierzonym i niezmierzalnym bogactwem, bo brzydzę się tego słowa, „świat”, którego samo użycie pogrąża mnie i nie pozostawia żadnych wątpliwości, że sam sobie jestem winien. Winien jestem sobie, że za każdym spojrzeniem, z każdym wyłapanym dźwiękiem, zapachem czy dotknięciem i każdym słowem płosze coś, co bez nich jest tak oczywiście obok mnie i we mnie.

Jestem pijany, jestem naćpany, jestem spierdolony, zepsuty, nie do naprawy, jestem działającym złomem, meteorytem-zabójcą na emeryturze, nienaruszonym, choć miał zmieszać swój pył z pyłem swojego celu, niszcząc żywe i martwe.

Mówię więc po cichu, w głowie, a potem piszę – piękno. Piękno, czyli kapitulacja. Sen czy nie sen, śmierć czy nie śmierć i do diabła ze światem. Każda nazwa jest niezdarną próbą przybicia pojęcia do pustki w głowie, ponieważ nie da się przybijać pojęć do tej pustki za pomocą ich desygnatów. Dlatego czy śnimy, czy umieramy, czy zdążyliśmy przed tym zaglądnąć pod spódnice wszechświatowi i tak nie możemy się zbyt pochwalić, i zostaje nam wcale nie mądra i wcale nie przydatna cisza.

Postanowiłem się zakochać, zamieszkać, zadomowić i być. A potem już nie. Amen.